ကြ်န္ေတာ္ႏွင့္ ေယာက္မ ျမင္းစီးျခင္း

          သမီးေလး ဆိုျပီး ပိုစ့္တစ္ခုေရးျဖစ္သည္။  ငါ့သမီးေလး ေတာ္လိုက္တာေနာ္…. ဆိုျပီးေတာ့မွ အခုမွ ေယာက္မ ျမင္းစီးျပီးထြက္လာသည္ဟု ေျပာလွ်င္ခံရမည္။  မတတ္ႏုိင္။  သမီးေလး ဆိုသည္မွာ ကြ်န္ေတာ့္ လက္ရွိေဆာက္ေနေသာ သေဘၤာကို ရည္ညႊန္းျခင္းသာ။  ဒီသေဘၤာကိုေဆာက္ဖို႕ေရြးေတာ့ သေဘၤာက်င္းေတြ အမ်ားၾကီးေလွ်ာက္ေရြးၾကသည္။  Keppel’၊ Damen၊ Samsaung စသည္ျဖင့္။  ေနာက္ဆံုးေတာ့ Samsaung ႏွင့္ တည့္သည္။  ကိုရီးယားမွာေဆာက္ဖို႕ညႊန္းတဲ့ က်င္းက သိပ္မေကာင္းလွ၊ ထို႕ေၾကာင့္ပင္ ခု တရုတ္မွာရွိတဲ့ က်င္းသို႕ေရာက္လာသည္။  ေကာင္းသည္။  Infrastructure ေတြအားလံုးေကာင္းသည္။  Block Sub-assembly ေတြအားလံုးကို work shop ရံုၾကီးေတြထဲမွာ၊ overhead crane ေတြမွ အမ်ားၾကီး၊ facility မွ အျပည့္။  Block sub-assembly ျပီးလို႕ Painting & Blasting လုပ္ရင္လည္း Blasting ရံုၾကီးေတြမွ အမ်ားၾကီး၊ မိုးရြာရြာ၊ ေနပူပူ ဘာမွ ပူစရာမလို၊ မုန္တုိင္းတုိက္ေနတုန္းပင္ Blasting အလုပ္မပ်က္။  Humidity ထိန္းေပးသည့္ စက္ေတြလည္းရွိသည္။  Blasting ျပီးလွ်င္ Painting ရံုထဲကို Block ကို ေရႊ႕သြားရံုသာျဖစ္သည္။ အားလံုးေကာင္းသည္၊ တစ္ခုပဲလိုသည္… တစ္ခုပဲ မေကာင္း။  မေကာင္းသည္မွာ လူျဖစ္သည္။ 

          Organization ဟု စာရြက္ေပၚတြင္ သိပ္ၾကည့္လို႕ေကာင္းသည့္ လူမ်ား အစီအရီ တန္းစီထားသည္။  Block Stage တုန္းက သေဘၤာေတြကို ေပါင္မုန္႕လွီးထားသလို အပိုင္းလိုက္ သူ႕ trade ႏွင့္ သူ႕လူႏွင့္သူ ေဆာက္သည္။  ပိုက္ေတြကို Work Shop ထဲမွာ Spool Pieces ေတြထုတ္သည္။  အားလံုးဟုတ္သည္။  အခု Block erection stage ေရာက္လာေတာ့ Trade ေတြအားလံုးေရာကုန္ျပီျဖစ္သည္။  ေနရာတစ္ခုထဲမွာ Block ႏွစ္ပိုင္းကို ဆက္သူက ဆက္သည္။  ပိုက္ေျပးသူက ေျပးသည္။ လွ်ပ္စစ္ၾကိဳးေျပးဖို႕ Cable Tray ေတြ ဂေဟေဆာ္တဲ့ ေကာင္ေတြေဆာ္သည္။  Air-con နဲ႕ Ventilation Ducting ေတြစျပီ။  ဒီၾကားထဲ ေဆးသမားေတြက ဟိုမွာ ဒီမွာ Roller တစ္ကိုင္ကုိင္ႏွင့္ ေလွ်ာက္ေျပးေနသည္။  ဒီေတာ့ Project Manager ဘယ္မွာလဲ၊ Project Coordinator ဘယ္မွာလဲ လိုက္ရွာရသည္။  သေဘၤာထဲကို ေမ်ာက္ေတြ၀င္ျပီး ေသာင္းက်န္းခ်င္တုိင္း ေသာင္းက်န္းေနသလိုပင္။  ဒီက တရုတ္ PM တုိ႕မည္သည္ ခံုထုျခင္း၊ ေအာ္ဟစ္ျခင္းတို႕တြင္ အလြန္တစ္ရာေတာ္လွသည္။  ေရာ့ ဒီအလုပ္၊ ငါဒီေန႕ ျပီးခ်င္တယ္။ မျပီးလွ်င္ ခံုကို တစ္ဘုန္းဘုန္းထုမည္၊ ေအာ္မည္။ ထို႕ေၾကာင့္ သေဘၤာထဲကို အလုပ္သမားေတြ ေမာင္းသြင္းလိုက္သည္၊  ထိုအလုပ္သမားေတြကလည္း သူ႕အလုပ္ျပီးေရးသူလုပ္သည္။  သို႕ေသာ္ အစီအစဥ္ ေရွ႕ေနာက္ ဘာမွ မၾကည့္၊ ေဆးသမားက သူေဆးသုတ္စရာရွိသည့္ေနရာ ေဆးသုတ္သြားသည္၊  ေဆးပင္မေျခာက္ေသး ပိုက္အတြက္ သံကို အ၀ိုင္းေပါက္ထပ္ေဖာက္သည္၊ ထိုေနရာကိုပင္ လွ်ပ္စစ္သမားတို႕က ျဖတ္ျပီးေတာ့ Cable Tray ဆြဲသည္။  3D Model သည္ ၁၀၀% အမွားမကင္းႏုိင္။  ဒင္းတို႕က သူတို႕အလုပ္မဟုတ္လွ်င္ ငါႏွင့္မဆုိင္ ဆိုသည္ကို လက္ကိုင္ထားသည္။  ဒီလိုႏွင့္ Block Erection ျပီးခါစ Multi Trade ေတြ ၀င္ေတာ့ ျဖစ္ခ်င္တုိင္းကို ျဖစ္ျပီး ၃ ပတ္ေလာက္ အုန္းအုန္းထသြားသည္။  သေဘၤာေနာက္က်ေနသည္။  နည္းမ်ိဳးစံုသံုးသည္။ ဒီလိုအေျခအေနနဲ႕ ဆက္သြားလို႕မရေၾကာင္း၊  စနစ္တက် sequence မိေအာင္ လုပ္ျပီး၊ လူေတြကို ထပ္တုိးဖို႕လိုေၾကာင္း၊  လုပ္ေနတဲ့ လူေတြကို ထိန္းဖို႕လိုေၾကာင္း ေျပာသည္။  ကြ်န္ေတာ္တို႕ သေဘၤာေဆာက္သူဘက္ကေတာ့ ယခု သေဘၤာက်င္းကို  ေခ်ာ့သည္၊ ေျခာက္သည္၊ Pressure ေပးသည္၊ Motivate လုပ္သည္၊ ရာဇသံ စာလႊာေတြ ပါးသည္။  ဟုတ္ပါတယ္၊ ျပီးေအာင္ လုပ္ပါ့မယ္ဆိုတဲ့ ကတိေတြ တစ္ပံုၾကီးရျပီး  ဘာမွ မထူး။  လွ်ာထြက္လာတာသာ အဖတ္တင္သည္။

စီးၾကဦးမလား စက္ဘီးမ်ား

          YouTube မွာဒီေန႕ ၾကည့္ျဖစ္လိုက္တာက ကမၻာ့အေသးဆံုး စက္ဘီးေလးကို စီးသြားတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဗီဒီယိုေလးပါ။  စက္ဘီးက လက္တစ္၀ါးသာသာပဲရွိတာ… ဒါေပမယ့္ ကပ္သီးကပ္သပ္ကို နင္းသြားတာ….  ကဲ စိတ္၀င္စားသူမ်ား ဗီဒီယိုေလးကို ရႈ႕စားၾကပါကုန္….

အဲ... ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ စက္ဘီးမဟုတ္ဘူး... ဘက္ထရီ ဆုိင္ကယ္ေလးေတြ...  Tron ရုပ္ရွင္ထဲက အတုိင္းကို လုပ္ထားတာ... အေတာ္မိုက္သဗ်ာ.. ေစ်းကေတာ့ မေသးဘူး။  အင္း ခဏေနရင္ တရုတ္ကလည္း လိုက္ထုတ္လိမ့္မယ္ထင္ပ...

Inclining Test and Lightship Survey အေၾကာင္း

          ဒီပိုစ့္မွာေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ Inclining Test နဲ႕ Lightship Survey အေၾကာင္းေလးကို ေျပာျပသြားခ်င္ပါတယ္။  သေဘၤာအသစ္တစ္စီး Launching လုပ္ျပီးသြားရင္ Inclining Test ကို ဦးစြာလုပ္ရပါတယ္။  သေဘၤာေတြ စတင္ဒီဇုိင္းေရးဆြဲခ်ိန္မွာ Preliminary Stability ကိုထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ပါတယ္။  သေဘၤာျပီးစီးသြားခ်ိန္မွာေတာ့ Inclining Test လုပ္ျပီးေတာ့ ရလာတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႕ Intact Stability ဆိုျပီးေတာ့ ျပီးျပည္စံုတဲ့၊ တိက်တဲ့၊ တကယ့္ သေဘၤာရဲ႕ Stability ကိုထပ္မံ တြက္ခ်က္ပါတယ္။  ဒါကို IMO ရဲ႕ Resolution A.749(18) – Code of Intact Stability For AllTypes Of Ships Covered By IMO Instruments ကို ေဒါင္းလုပ္လုပ္ျပီးေတာ့ အေသးစိတ္ဖတ္ႏုိင္ပါတယ္။  ေလာေလာဆယ္ Inclining Test အေၾကာင္းကို အဓိကေဖာ္ျပခ်င္တာေၾကာင့္ Intact Stability အေၾကာင္းကို ခ်န္ထားခဲ့ပါရေစ။  Inclining Test နဲ႕ Lightship Survey ဟာ Intact Stability ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုလို႕သာ မွတ္ယူထားပါ။

          Inclining Test နဲ႕ Light Ship Survey ကိုခြဲျခားမယ္ဆိုရင္ SOLAS ရဲ႕ Chapter II-1 Regulation 22 အရ (IS ရဲ႕ Resolution MSC. 267(85) ထဲက 8.1.1 မွာလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္)၂၄ မီတာ (Load Line Convention ရဲ႕ ဥပေဒသ အတုိင္း ယူထားတဲ့ အလွ်ား) ထက္ေက်ာ္လြန္တဲ့ သေဘၤာ အသစ္တိုင္းကို Inclining Test လုပ္ေပးရပါမယ္။  တစ္ခါတစ္ေလမွာေတာ့ သေဘၤာပံုစံတူေတြ(Sister Vessels)ကို သေဘၤာက်င္းေတြမွာ အတြဲလိုက္ေဆာက္က်ပါတယ္။  ဒီလိုအခါမွာဆိုရင္ေတာ့ Classification ေတြဟာ ပထမဆံုး သေဘၤာကို Inclining test လုပ္ျပီးေတာ့ သူ႕နဲ႕ ပံုစံတူ သေဘၤာ ေလးစီးအထိကို Lightship survey ခြင့္ေပးပါတယ္။  ဆိုလိုတာက နံပါတ္ ၁ တစ္စီးကို Inclining Test လုပ္မယ္ဆိုရင္ ၂၊ ၃၊ ၄ အထိကို Lightship survey လုပ္ခြင့္ရွိပါတယ္။  ၅ စီးေျမာက္ ပံုစံတူသေဘၤာဆုိရင္ေတာ့ Inclining test ထပ္မံလုပ္ေပးရပါမယ္။  ဒီလို sister vessel ေတြကို Lightship survey လုပ္ခြင့္ရွိတဲ့ေနရာမွာလည္း IS ရဲ႕ Resolution MSC. 267(85) ထဲက 8.1.1 မွာလည္း ေဖာ္ျပထားတဲ့အတုိင္း sister vessel ရဲ႕ lightship mass ဟာ မီတာ ၅၀ ေအာက္ သေဘၤာဆိုရင္ ၂% ထက္မေက်ာ္ရပါဘူး။  LCG ဟာ 0.5% ထက္မေက်ာ္ရပါဘူး။  မီတာ ၁၆၀ အထက္ သေဘၤာဆိုရင္ lightship mass ဟာ ၁% ထက္မေက်ာ္ရသလို LCG ဟာလည္း 0.5% ထက္ မေက်ာ္ရပါဘူး။  ဒီအခ်က္အလက္ေတြနဲ႕ ျပည္စံုမွသာ Lightship survey လုပ္ခြင့္ရမွာျဖစ္ျပီး တစ္ကယ္လို႕ အထက္ပါ အခ်က္အလက္ေတြထက္ ေက်ာ္လြန္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဆိုပါ sister vessel ကို inclining test ျပန္လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။  (ဒီအထဲမွာ စကားခ်ပ္အေနနဲ႕ Passenger Ship ေတြအတြက္ SOLAS Chapter II : Construction – structure, stability, installations ထဲက Regulation 22 ရဲ႕ နံပါတ္ ၃ မွာ သေဘၤာသက္တမ္း ၅ ႏွစ္မျပည့္ခင္အခ်ိန္မွာ အဆိုပါ ခရီးသည္တင္သေဘၤာေတြကို Lightship Survey လုပ္ပါမယ္။  ဒီအခ်ိန္မွာ အဆိုပါ ခရီးသည္တင္သေဘၤာရဲ႕ displacement ဟာ မူလ Intact Stability ထဲကထက္ ၂% မေက်ာ္ရသလို၊ LCG (Load Line Length –L အေပၚမူတည္ျပီး) ၁% မေက်ာ္ရပါဘူး။  ဒီသတ္မွတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္လြန္ရင္ေတာ့ Inclining Experiment ကို ျပန္လုပ္ေပးရပါမယ္။)

          Inclining Test ရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ သေဘၤာရဲ႕ Lightship Weight၊ Center of Gravity (LCG, VCG, TCG) ေတြကို အတိအက် သိခ်င္လို႕ျဖစ္ပါတယ္။  Preliminary Stability Booklet မွာ GM ကို ခန္႕မွန္းတြက္ခ်က္ထားတာပါ။  Inclining Test လုပ္ေတာ့မွာသာ GM အတိအက်ကို သိရွိႏုိင္ျပီးေတာ့ အဲ့ဒီကေန GZ-curve ကတစ္ဆင့္ Maximum Righting Arm အတိအက်ကိုလည္း ရရွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။  ဒီအတြက္ Inclining Test လုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သေဘၤာရဲ႕ အေျခအေနကို တတ္ႏုိင္သေလာက္ ျပည့္စံုေနေအာင္ ျပင္ဆင္ထားဖို႕လိုပါတယ္။  ျပင္ဆင္မႈ႕ေတြကေတာ့ ေအာက္မွာ အပိုဒ္ေလးေတြခြဲျပီး ေျပာပါရေစ။

Dennis Ritchie သို႕ ကြန္ပ်ဴတာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေလာကရဲ႕ပံုစံသစ္ကို ထုဆစ္ခဲ့သူ

          Steve Jobs ကြယ္လြန္သြားေတာ့ သတင္းေတြထဲမွာ ပလူပ်ံျပီးေတာ့ ၀မ္းနည္းေၾကာင္းေတြ ေဖာ္ျပၾကတယ္။  Steve Jobs သာ မေပၚေပါက္ခဲ့ရင္ ကမၻာေပၚမွာ iPhone, iPad Macbook ေတြကစလို႕ အုိင္တစ္ေခတ္ကို စမ္းသစ္ေစခဲ့တဲ့ လူ၊ ၂၁ ရာစုရဲ႕ ဆံုးရံႈးမႈ႕ၾကီး တစ္ရပ္လို႕ေခါင္းစဥ္တပ္ခဲ့ၾကတယ္။  ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ေမ့ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။  သူကေတာ့ Dennis Ritchie သို႕မဟုတ္ ေခတ္သစ္ ကြန္ပ်ဴတာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေလာကရဲ႕ အေရးအၾကီးဆံုး အုတ္ျမစ္ကို ထုဆစ္ခဲ့သူတစ္ေယာက္။  သူ႕ရဲ႕ ဖန္တီးမႈ႕ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ခုေရးေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ဖတ္လို႕ရေနတာပါ။  သူသာ မဖန္တီခဲ့ရင္ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို ဒီေန႕အခ်ိန္မွာ ဒီလိုအဆင္ေျပတဲ့၊ user friendly ျဖစ္တဲ့ အေျခအေနနဲ႕ ျမင္ေတြ႕ခ်င္မွ ျမင္ေတြ႕ရႏုိင္တယ္။  သူဖန္တီးခဲ့တာကေတာ့ C programming language  ပါပဲ။  ေနာက္ျပီးေတာ့ Unix operating system ကိုပူးတြဲဖန္တီးခဲ့တဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

          သူဟာ Steve Jobs နဲ႕မေရွးမေႏွာင္းမွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။  သူကြယ္လြန္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူတစ္ေယာက္ထဲ အထီးက်န္စြာေနခဲ့တဲ့ အိမ္ေလးထဲမွာ ကြယ္လြန္ခဲ့တာျဖစ္ျပီးေတာ့ သူကြယ္လြန္သြားတဲ့ အခ်ိန္အတိအက်ကိုေတာင္ ဘယ္သူမွ မသိခဲ့ပါဘူး။  ၂၀၁၁ ေအာက္တိုဘာ ၁၂ ရက္ေန႕မွာ ကြယ္လြန္တယ္လို႕ပဲ ေျပာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။  ဒီလိုနဲ႕ပဲ သူဟာ လူမသိ၊ သူမသိ ေလာကၾကီးကို ေက်ာခိုင္းျပီး ထြက္ခြာသြားခဲ့တယ္။  တစ္ကယ္လို႕ Dennis သာမရွိရင္ C programming ဆုိတာလည္း ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။  C programming သာ မရွိခဲ့ရင္ Unix, Windows ဒါမွ မဟုတ္ Linux စတဲ့ OS ေတြလည္း ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။  C programming မရွိခဲ့ရင္ C++ ဒါမွမဟုတ္ Object C စတာေတြလည္း ရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။  သူသာမရွိခဲ့ရင္ MacOS X, iOs, Photoshop, FLStudio, Firefox, Safari, Google Chrome, Playstation, Xbox စတာေတြလည္း ရွိလာမွာမဟုတ္ပါဘူး။  ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ ကမၻာေပၚမွာ ရွိတဲ့ ၉၀% ေသာ အသံုးခ်ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြကို C ဒါမွမဟုတ္ C++ နဲ႕ ေရးထားလို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး အသံုး၀င္လွတဲ့ Programming Language တစ္ခုကို ဖန္တီးခဲ့တဲ့ Dennis Ritchie ရဲ႕ ကြယ္လြန္သြားမႈ႕ကို ဒီကေနျပီးေတာ့ပဲ ဂုဏ္ျပဳလိုက္ပါရေစဗ်ာ။

Photo source : (Link)

Reference : (Wikipedia)

ဂ်ာမနီႏုိင္ငံက အမႈိက္ပံုးစီးပြဲေတာ္

          ေဖာ္ျမဴလာ၀မ္း (F1) ကားျပိဳင္ကားပြဲေတြ၊ ဆိုင္ကယ္စီးပြဲေတြ၊ စက္ဘီးစီးပြဲေတြျခိမ့္ျခိမ့္သည္း အားေပေနရတာရိုးေနျပီးလား… ဂ်ာမနီႏုိင္ငံမွာေတာ့ ထူးထူးျခားျခား အမိႈက္ပံုးစီးျပိဳင္ပြဲပါတဲ့။  ဂ်ာမနီ၊ ၾသစၾတီယား၊ လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံေတြကေန ျပိဳင္ပြဲ၀င္ ၆၀ေက်ာ္ပါ၀င္ၾကတယ္ ျပိဳင္ပြဲမွာ Norman Schafer ဆိုသူျဖစ္ျပီးေတာ့ ၂၁.၁ စကၠန္႕နဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ခ်န္ပီယံဆုကို ကာကြယ္ကာ ခ်န္ပီယံအျဖစ္ထပ္မံ ဗိုလ္စြဲသြားပါသတဲ့။  အစကေတာ့ ဒီျပိဳင္ပြဲကို Hermeskeil က အမိႈက္ပံုးအဖြဲ႕အစည္းကေနျပီးေတာ့ စတင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီးေတာ့ ခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အသင္း၀င္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ရွိေနပါျပီတဲ့။  ကဲ.. အမိႈက္ပံုးစီးျပိဳင္ပြဲေလးကို ရႈ႕စားၾကပါဦး….

အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ စိတ္ရႈပ္ေနရင္ ဦးေႏွာက္ေဆးဖို႕ေပါ့ ၁၂

အင္တာနက္မွာ ေတြ႕သမွ် စိတ္အပန္းေျဖစရာပံုေလးေတြကို တင္ေပးလိုက္ပါတယ္......  စိတ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနသူမ်ား လက္ေျပလက္ေပ်ာက္ ၾကည့္ရင္း ရယ္ေမာေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ၾကပါေစေသာ၀္.....

ရယ္ေသာသူသည္ အသက္ရွည္၏   

ဖဘ မွ ဖဘ တန္းတန္းစြဲေနတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ေရခ်ိဳးရင္ေတာင္ ဒီလို လိုက္ကာေလးနဲ႕.........

ပန္းခ်ီဆြဲတဲ့ ျမည္း

          ျမည္းကေတာ့ ျမည္းပဲ။  ဒါေပမယ့္ ထူးျခားတာက ဒီျမည္းေလးက ပန္းခ်ီဆြဲတတ္ပါသတဲ့။  လြန္ခဲ့တဲ့ ၇ ႏွစ္ေလာက္တုန္းက ဒီျမည္းကေလး ပတ္တီ ကို အဂၤလန္က ေလလံပြဲမွာ ေတြ႕လို႕၀ယ္ယူျပီးေတာ့ ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တာပါ။  အဲ့ဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ ပတ္တီဟာ ၾကံဳလွီေသးေကြးလို႕ ျမည္းရုပ္ေတာင္ မေပါက္ရွာဘူးလို႕ဆိုပါတယ္။  ဒီလိုနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ သခင္ ဗစ္ကီ ဂရင္းစလိတ္ရဲ႕ ေစာင့္ေရွာက္မႈ႕ေအာက္မွာ ျပန္လည္ က်န္းမာလာခဲ့ပါတယ္။  တစ္ေန႕ေတာ့ ဗစ္ကီဟာ ပန္းခ်ီဆြဲေနတုန္း သူ႕နားမွာရပ္ေနတဲ့ ျမည္းကေလး ပတ္တီရဲ႕ ပါးစပ္ထဲကို စုပ္တံေပးလိုက္ေတာ့ ျမည္းကေလးဟာ ပန္းခ်ီဆြဲေတာ့တာပဲတဲ့။  ေနာက္ထပ္ ရက္သတၱပတ္ ၃ ပတ္ၾကာျပီးမွာေတာ့ ပတ္တီဟာ ေရာင္စံုျခယ္ထားတဲ့ ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြကို ေဆးသားေတြ ျခယ္မႈန္းလို႕ ပန္းခ်ီဆြဲပါေတာ့တယ္။  သူ႕သခင္ဗစ္ကီက “ပတ္တီကေတာ့ သူ႕ပန္းခ်ီျပပြဲကို အေတာ္ၾကီးသေဘာက်ေနေလရဲ႕၊  သူ႕လက္ရာေတြကို လူေတြက ၀ိုင္းၾကည့္တာကို သူ ၾကိဳက္တယ္ေလ” လို႕ ဆိုသြားပါတယ္။  ဘရစ္စတိုက ပန္းခ်ီျပခန္းမွာေတာ့ ဒီျမည္းကေလးဆြဲထားတဲ့ လက္ရာေတြကို ေဒၚလာ ၁၅၀ ႏွင့္ အထက္ေစ်းသက္မွတ္ထားျပီး ၀ယ္ယူလို႕ ရပါသတဲ့။  အင္း… ျမည္းဆြဲတဲ့ ပန္းခ်ီတစ္ခ်ပ္ကို ေဒၚလာ ၁၅၀ ေက်ာ္ေပး၀ယ္ေနၾကတယ္ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္လည္း စုပ္တံကုိက္ရမလိုလိုျဖစ္ေနျပီ။

လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ၀ါး.............

          ေရႊျပည္ေတာ္ၾကီးမွာ ေခတ္မီ ဖြံျဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္သစ္ၾကီးတည္ေဆာက္ဖို႕ ေန႕မနား၊ ညမအား ၾကိဳးပမ္းေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္မင္းမ်ားတင္ (ပင္ပန္းတဲ့ အခါမ်ိဳးေပါ့ေလ...စကားခ်ပ္) အိပ္ငိုက္ျပီး ၀ါး.... ဆိုသမ္းတာမဟုတ္ပါဘူး… ကမၻာအရပ္ရပ္က  တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ႕အျပည့္နဲ႕ ပံုေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ပူတင္းၾကီးလည္း ငိုက္

တိုယားမား ကမ္းေျခက အျပာေရာင္ည

          ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ တိုယားမား ကမ္းေျခမွာေတာ့ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း မတ္လကေန ဇြန္လပိုင္းေလာက္ဆိုရင္ ညပိုင္းဆိုရင္ ပင္လယ္ကမ္းေျခတစ္ေလွ်ာက္မွာ အျပာေရာင္ေတာက္ေနတဲ့ အလင္းေရာင္ေလးေတြကို ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။  ဒီလို ျပာလဲ့လဲ့အလင္းေရာင္ေလးေတြဟာ Firefly squid လို႕ေခၚတဲ့ ကင္းမြန္ (ျပည္ၾကီးငါး)တစ္မ်ိဳးကေန ထြက္လာတဲ့ အလင္းေရာင္ေလးေတြျဖစ္ပါသတဲ့။ ၃လက္မေလာက္သာ ရွည္တဲ့  ဒီလိုငါးေတြဟာ ပံုမွန္အားျဖင့္ ပင္လယ္ေအာက္ ေပ ၁၂၀၀ အနက္ေလာက္မွာ ရွင္သန္ေနၾကတဲ့ ငါးေတြျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေပမယ့္ တိုယားမား ပင္လယ္ေအာ္က V ပံုသဏၰန္ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ ေက်ာက္ေဆာင္ေတြေၾကာင့္ ပင္လယ္ေရစီးလိႈင္းေတြဟာ ထိုငါးေတြကို ကမ္းေျခဆီကို တြန္းထုတ္လိုက္သလိုျဖစ္ျပီးေတာ့ ဒီငါးေတြရဲ႕ ဇီ၀ သဘာ၀ အရ photophores လို႕ေခၚတဲ့ ျပာလဲ့လဲ့ အေရာင္ေလးေတြကို ထုတ္ေပးပါတယ္။  ဒီလိုနဲ႕ ကမ္းရိုးတမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ညဆိုရင္ အျပာေရာင္လႊမ္းေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။  ဒီလိုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ တန္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ အဆိုပါ ကင္းမြန္ေတြကို လြယ္လင့္တစ္ကူပဲ ငါးဖမ္းသေဘၤာေတြဟာ ဖမ္းယူႏုိင္ၾကပါတယ္။  ဒီလိုျမင္ကြင္းေလးကို ၾကည့္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ နာမီရိကာ၀ါ ငါးဖမ္းဆိပ္ကမ္းမွာ မနက္ ၃နာရီေလာက္ဆိုရင္ ကမ္းေျခတစ္ေလွ်ာက္ အျပာေရာင္သန္းေနတဲ့ ျမင္ကြင္းေလးကို ၾကည့္ရႈ႕ႏုိင္ဖို႕ အေပ်ာ္စီး သေဘၤာေတြလည္း စီစဥ္ေပးထားပါသတဲ့။ 

Heat Stroke & Urine Chart

          ေႏြသည္ ပူ၏။  ေလသည္ ပူ၏။  သံသည္ ပူ၏။  သံႏွင့္ေဆာက္ထားေသာ သေဘၤာထဲသို႕ ၀င္လွ်င္ပိုပူ၏။  ပူေသာ္ ေခြ်းထြက္၏။  ေခြ်းထြက္ေသာ္ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ေရဓာတ္ဆံုးရံႈး၏။  ေရဓာတ္လို႕ အလြယ္ေျပာေသာ္လည္း ေရသာမဟုတ္၊ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ လိုအပ္တဲ့ ဆိုဒီယမ္၊ electrolytes ေတြ ဆံုးရံႈးသည္။  ေလာေလာဆယ္ေတာ့ Urine Chart ကို ၾကည့္ျပီး ရႈးရႈးေပါက္ေနရသည္။  ဒါေလးက အေတာ္ အသံုး၀င္သည္။  သင့္ရဲ႕ ဆီးအေရာင္ကို ၾကည့္ျပီးေတာ့ ေရဓာတ္ဆံုးရံႈးမႈ႕ပမာဏကို မွန္းႏုိင္သည္။  ေခြ်းအရမ္းထြက္လွ်င္ ေကာ္ဖီ၊ ကဖင္းဓာတ္ပါေသာ အရည္၊ သၾကားေတြက ေရဓာတ္ပိုမို ဆံုးရံႈးေစသည္ဟုဆိုသည္။  အိမ္ကရႈ႕မျငီးကေတာ့ ေျပာသည္၊ Dehydrate ရလွ်င္ ေရေသာက္လွ်င္ ပိုဆိုးသည္၊ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဓာတ္ဆားေတြနည္းေနရတဲ့အထဲ ေရထပ္သြင္းေတာ့ ဓာတ္ဆားပိုက်ဲသြားျပီး Dehydration ပိုရသည္ဟုဆိုသည္။  သူ႕လို ဆရာ၀န္မဟုတ္ေတာ့ သူေျပာသမွ် Medical Terms ေတြ တစ္လံုးမွ နားမလည္။  ဓာတ္ဆားေသာက္ရမည္တဲ့။  က်င္းကေတာ့ ဓာတ္ဆားေရပုလင္းေတြေပးသည္။  ေသာက္ေကာင္းေကာင္းႏွင့္ တစ္ေန႕ကို ၆ ပုလင္း ၇ပုလင္းေလာက္ေသာက္သည္။  ေသြးတိုးမည္ဟု ေျပာျပန္သည္။  ဘာလုပ္ရမွန္းမသိ။  ေရတစ္ပုလင္း၊ ဓာတ္ဆားတစ္ပုလင္း တစ္လွည့္စီ ေသာက္ရမလိုျဖစ္ေနသည္။  မေန႕ကေတာ့ တစ္ျခားနယ္က သေဘၤာက်င္းမွာ အရွင္လတ္လတ္ ႏွစ္ေယာက္ အပူရွပ္လို႕ ဘ၀ေျပာင္းသြားသည္ၾကားသည္။  အနည္းငယ္ လန္႕သြားသည္။  အပူမရွပ္ခ်င္ရင္ အပူ၊ အေအးမွ်ေအာင္ေန။  ကိုယ့္အသက္ကိုယ္ႏွေမ်ာရင္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ၾကည့္ထိန္း။  သူတို႕ဆီက လမ္းညႊတ္ကေတာ့ ဟုတ္ေနတာပဲ။  တစ္ျခား ဘာမွ ေထြေထြထူးထူး ေလွ်ာက္မေျပာ။  ေသခ်င္လွ်င္ အပူထဲက ျပန္လာျပီးျပီးခ်င္း ေရခ်ိဳး။  ေသခ်င္လွ်င္ ေႏြရာသီ ညဖက္ ဖ်ာကိုေရဆြတ္၊ ၀ရံတာထြက္အိပ္၊ အနည္းဆံုးေတာ့ ကိုယ္တစ္ျခမ္းေလာက္ လႈပ္မရတာ အဖတ္တင္ႏုိင္သည္။

ငါႏွင့္ ငါ့အေၾကာင္း

ငါဟာ ငါျဖစ္တယ္။  ငါ့ျဖစ္တည္မႈ႕ဟာ ငါျဖစ္တယ္။ ငါ့အတြက္ ငါလို႕ သတ္မွတ္ဖို႕ေတာ့ ခက္တယ္။  ငါ့ဟာ ျဖဴစင္တဲ့ သိုးငယ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ငါဟာ ေျမေခြးတစ္ေကာင္။ ငါ့မွာ ေသြးစုတ္ဖုတ္ေကာင္လိုမ်ိဳး အစြယ္ရွိတယ္.. ဒါေပမယ့္ ငါ့အစြယ္ေတြဟာ မင္းတို႕ရဲ႕ ထူလွတဲ့ အေရျပားကို တုိးလို႕ မေပါက္ႏုိင္ဘူး။ ငါ့တို႕ရဲ႕ လူေနမႈ႕စရိတ္၊ လစာ၊ မိသားစု ဒါေတြၾကားမွာ ငါဟာ ငါ့ဂုဏ္သိကၡာကို ၂ ေသာင္းေလာက္နဲ႕လည္း ေရာင္းခ်င္ေရာင္းရရဲ႕၊ ငါ့ မာနကိုလည္း သိန္း ဂဏန္းေလာက္နဲ႕ ေရာင္းရင္ ေရာင္းရရဲ႕။ အပ္ေၾကာင္းထပ္ေနတဲ့ မျဖစ္သင့္တဲ့ အမွားေတြေအာက္မွာ ငါ့ေခါင္းေတြကိုလည္း ခဏ ခဏ ျငိမ့္ရရဲ႕။ ၾကာလာေတာ့ ဒီအမွားေတြဟာ ေန႕စဥ္စားသံုးတဲ့ လူမႈ႕ေရးထုတ္ကုန္ေတြလို လိႈင္လိႈင္ထလို႕။  လူေတြက အမွားေတြၾကားမွာ ကခုန္ျမဴးတူးလို႕၊ ဇာတ္တူသားေတြရဲ႕ အေသြး၊ အသားေတြကို ျမိန္ရည္ ယွက္ရည္စားသံုးလို႕။  ပတ္၀န္းက်င္မွာလည္း အေရထူထူ၊ အစြယ္ေဖြးေဖြးေတြက ငါ့ကို ေခ်ာင္းေျမာင္းၾကည့္ေနတယ္။  ဒီလိုနဲ႕ ငါ့ေသြးသား၊ ငါ့လူမ်ိဳးေတြကို ငါကိုယ္တုိင္ သစၥာေဖာက္တာ ခဏ ခဏေပါ့။  ဒီလိုနဲ႕ ငါဟာ ငါ့မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို ေျမေခြးေတြလို ေခ်ာင္းေျမာင္းတတ္ေအာင္၊ ေသြးစုပ္ဖုတ္ေကာင္လို အစြယ္ေတြ ထြက္လာေအာင္ သင္ၾကားေပးရမယ္။  ဒါမွ သူတို႕ဟာ ဒီလိုပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွင္သန္ႏုိင္စြမ္းရွိၾကမယ္။  ဒီလိုနဲ႕ တစ္ေန႕မွာ သူတို႕ ငါ့ကို ကိုက္ျဖတ္စားေသာက္ၾကမယ္။  ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ သဘာ၀ပါပဲလို႕ သူတို႕ လြယ္လြယ္ကူကူ လက္ခံၾကလာလိမ့္မယ္။  ျခေတြျပည့္ေနတဲ့ ျခအိမ္ၾကီးကို ငါတို႕ ဖန္တီးၾကမယ္။ ဒါဟာ မွားယြင္းမႈ႕လို႕ သူတို႕ ဘယ္ေတာ့မွ သိေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ 

ေျပာင္းလဲမႈ႕ေတြေအာက္မွာ မေျပာင္းလဲတာက ငါ့ ကိုယ္က်င့္တရားလား၊ ငါ့ ပတ္၀န္းက်င္လား ႏုနယ္ေသးလြန္းပါတယ္ဆိုတာ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခုပဲေလ၊ ကေလးငယ္ေတြ ႏုနယ္တယ္ဆိုတာ ႏွလံုးသားပါ ျဖဴစင္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ငါတို႕ရဲ႕ မဲညစ္တဲ့ ႏွလံုးသားေတြနဲ႕ “ႏုနယ္မႈ႕”ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို တြင္တြင္သံုးျပီး ႏုနယ္ျခင္းကို အေရာင္ေတြ အထပ္ထပ္ဆိုးလို႕။  တိုးတက္မႈ႕ကို စကားေျပာရံု၊ လက္ညိႈးေလွ်ာက္ထိုးရံုနဲ႕ေတာ့ မရတာ ငါ့တို႕ သိဖို႕ေကာင္းတယ္။  တိုးတက္ဖို႕အတြက္ ေပးဆပ္မႈ႕ေတြဟာ သူ႕တာ၀န္လား၊ ဘယ္သူ႕တာ၀န္လည္း?  ငါ့တာ၀န္ မဟုတ္ရင္ ျပီးတာပါပဲေလ။  ငါဟာ တိုးတက္မႈ႕ရဲ႕ သစ္သီးေတြကိုသာ စားသံုးဖို႕ ေမြးဖြားလာတာ။  မေနႏုိင္သူေတြသာ ေပးဆပ္ၾကမေပါ့။  တန္ရာတန္ေၾကးရဲ႕ ၀န္ေဆာင္မႈ႕ကို ငါတို႕ သေဘာမေပါက္ဘူး။  ငါ့မ်က္ႏွာက အျပံဳးေတြဟာ ငါ့အလုပ္ကို ေရာက္ရင္ ေပ်ာက္သြားတာၾကာေပါ့။  ဒါေပမယ့္ ငါတို႕ေမ့ေနတာဟာ ငါတို႕ရပ္တည္မႈ႕အတြက္ အလုပ္လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို။  ေနာက္တစ္ခုက အလုပ္ဆိုတာဟာ ၀န္ေဆာင္မႈ႕ တစ္မ်ိဳးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ငါတို႕ေမ့ေနတယ္။  ငါတို႕ သာယာလွတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ကို လုိခ်င္တယ္။  ငါတို႕ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ကို လိုအပ္တယ္။  သာယာဖို႕ဆိုတဲ့ ၀ိေသသ ေနာက္မွာ အျပံဳးတစ္ပြင့္လိုအပ္တယ္။  ငါကိုယ္တိုင္က ျပံဳးဖို႕ ေမ့ေလွ်ာ့ေနေတာ့ ငါ့ပတ္၀န္းက်င္မွာလည္း အျပံဳးပြင့္ေတြ ဆိတ္သုန္းေနၾကတာ ဘာဆန္းတုန္း။  ငါ့အလုပ္ထဲကို ေရာက္လာတဲ့ ေဖာက္သည္ေတြဟာ ငါ့ကို ပင္ပန္းေအာင္ ႏွိပ္စက္တဲ့ လူသားေတြ၊  ဒီလို လူသားေတြကို ငါဘာျဖစ္လို႕ ေကာင္းရမွာလဲ၊ မဟုတ္ဘူးလား၊ ဒါဟာ အမွန္တရားလို႕ ငါယူဆတယ္။  ငါ့ႏွလံုးသားကို ငါ့ကိုယ္တုိင္ မွန္ထဲျပန္ၾကည့္ဖို႕ေမ့ေနတာ ပင့္ကူမွ်င္ေတြေတာင္ တက္ေပါ့။  ငါ့အတြက္… ငါ့ဟာ… ငါေကာင္းဖို႕… နဲ႕ ငါ ငါ ငါ… ငါသည္ အစြယ္ေဖြးေဖြးတို႕ၾကားမွာ မိုးခါးေရေတြ တစ္ရိႈက္မက္မက္ေသာက္လို႕။   ဒီလိုနဲ႕ ဒီလို အေတြးမ်ိဳးေတြးတဲ့ ငါဟာ အမွားၾကီးကို မွားေနသေပါ့။  တိမ္ညိဳညိဳေတြေအာက္မွာ မိုးေရ ခါးခါးေတြက ရြာလို႕ ေကာင္းတုန္း……….

ရွန္ဟုိင္း အပိုင္းအစမ်ား

          ရွန္ဟုိင္းသည္ ရွန္ဟိုင္းသာလွ်င္ျဖစ္သည္။  ရွန္ဟုိင္းသည္ တိုက္ေတြ တိုးထြက္ေနသည္၊ လူေတြ ျပြတ္သိပ္ေနသည၊္ ကားေတြ ၾကပ္ညပ္ေနသည္။  ရွန္ဟုိင္းသည္ ရွန္ဟိုင္းသာလွ်င္ျဖစ္သည္။  The Bun ကို အျပင္ကၾကည့္ၾကည့္ ပံုစံတူၾကည့္ၾကည့္ The Bun သည္ The Bun သာလွ်င္ျဖစ္ေတာ့သည္။  သို႕ေသာ္ Planning ကေတာ့ အေရးၾကီးသည္။  ကိုယ့္လူကိုယ္ လက္ကုပ္ျပီး ငါးပြက္ရာ ငါးစာခ်၊ ေဆာက္ခ်င္တာေတြ ေလွ်ာက္ေဆာက္လွ်င္ ျမိဳ႕အလွသည္ ျဖစ္ခ်င္တာေတြျဖစ္ကုန္လိမ့္မည္။ ခုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီမွာ ျမိဳ႕ျပစီမံကိန္းဆိုလွ်င္ ဟိုနားမွာ ဟုိတိုက္၊ ဒီနားမွ ဒီတုိက္ ေတာင္တစ္လံုး၊ ေျမာက္တစ္လံုး။  ေရႏုတ္ေျမာင္းစနစ္၊ underground စနစ္ေကာလို႕ သြားမေမးနဲ႕၊ ေမးမိတဲ့လူ မွားသည္။  အားလံုးမွန္သည္။  

စႏၵယားႏွင့္ တေယာ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ အိမ္ကေလး

          ဂီတကို ခံုခံုမင္မင္ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးၾကတဲ့ လူေတြအတြက္ေတာ့ စြဲဖက္ဖြယ္ ဒီဇုိင္းအဆန္းေလးနဲ႕ အိမ္ေလးပါ။  ဒီအိမ္ေလးကေတာ့ စႏၵယားနဲ႕ တေယာတစ္လက္တြဲဖက္ျပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ဆန္လွတဲ့ အိမ္ကေလးျဖစ္ပါတယ္။  တရုတ္ႏုိင္ငံ ေဟြနန္ျမိဳ႕ျမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ဒီအေဆာက္အဦးကိုေတာ့ Hefei University of Technology ဗိသုကာပညာရပ္ေလ့လာေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြက ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ ဒီဇုိင္းထုတ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္တဲ့။   မွန္ေတြနဲ႕ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ တေယာထဲကို ေလွကားထစ္ေလးေတြနဲ႕လည္း ၀င္ၾကည့္လို႕ ရေသးသတဲ့။ 

၁၉၅၇ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံ ပံုရိပ္မ်ား

          ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့တဲ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကေနျပီးေတာ့ ၉ ႏွစ္အၾကာမွာ ရိုက္ထားတဲ့ ရုပ္သံမွတ္တမ္းေလးပါ။  ျမန္မာႏုိင္ငံက ေခါင္းေကာင္းလွတဲ့ လူေတြေတာ့ ဘယ္လိုေတြးသည္မသိ၊ ထုိေခတ္ကထည္းက အေရးၾကီးလွတဲ့ ဧရာ၀တီနဲ႕ သံလြင္ျမစ္အေၾကာင္းကို ဗီဒီယိုေလးရဲ႕ အဖြင့္မွာ ျပသြားသည္။  ထိုျမစ္မ်ားမရွိလွ်င္ ျမန္မာျပည္ဆိုျပီး လက္ညိႈးထိုးျပဖို႕ ရာဇ၀င္ထဲမွာပင္ ရွိခ်င္မွ ရွိခဲ့ေပမည္။  ၁၉၅၇ ၀န္းက်င္က ဓေလ့စရိုက္ေလးေတြကို ျပန္ျမင္ရသည္။  တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဓေလ့စရိုက္ေတြ ေတြ႕ရသည္၊ ရဟန္ခံ ရွင္ျပဳ အလွဴလည္းပါသည္။  ေရႊေရာင္တ၀င္း၀င္းႏွင့္ သပၸာယ္လွေသာ ေရႊတိဂံုၾကီးကို ဖူးရမည္။  သို႕ေသာ္ ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ လူမ်ိဳးကိုေတာ့ မေတြ႕ရ။  ေတြးျပန္ေတာ့လည္း ေၾသာ္.. ဦးႏု.. ဦးႏု… မင္းလုပ္ရက္လိုက္ေလခ်င္းကြာလို႕သာ ေအာ္ရမလို။  ၾကည့္ရင္းလြမ္းလွသည္။  သမိုင္းသင္သည္ဆိုသည္မွာ မအ ေအာင္ဟု ဆရာၾကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္းကေျပာခဲ့သည္။  ကြ်န္ေတာ္တို႕လက္ထက္ထဲက ၾကက္တူေရြးအာေခါင္နီ တြတ္တြတ္ တြတ္တြတ္ႏွင့္ တစ္ေၾကာင္းသြား ပညာေရးက စေနျပီ။  သမုိင္းဆိုသည္မွာ က်က္ျပီး ၏သည္မေရြး ျပန္ေျဖႏုိင္လွ်င္ အမွတ္ျပည့္ရသည့္ ေမးခြန္းပံုစံျဖစ္ေနျပီ။ 

          ဟိုတစ္ေလာက စကၤာပူျပန္ေရာက္ေတာ့ အိမ္မွာ ေနာက္ရင္းေျပာင္ရင္း ၉၀ ေနာက္ပိုင္း ေမြးေသာ ကေလးေတြႏွင့္ စကားေျပာျဖစ္သည္။  သီေပါမင္း ဘယ္တုန္းက ပါေတာ္မူလဲဆိုေတာ့ ၁၉၈၄ တဲ့။  ဘယ္ကိုပါေတာ္မူလဲဆိုေတာ့ သီရိလကၤာပါတဲ့။  ျပီးေတာ့ ေျပာလိုက္ေသးသည္ မယံုရင္ google ကို ေခါက္ၾကည့္ဆိုျပီး အတည္ၾကီးေတာင္ ေျပာလိုက္ေသးသည္။  အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြ နာမည္ကို မေျပာနဲ႕ ဘယ္ႏွစ္ဦးက်ဆံုးသြားလဲဆိုတာကို မမွန္ေတာ့။  လြတ္လပ္ေရးမရခင္ က်ဆံုးသြားလား၊ မရခင္ က်ဆံုးသြားလားလဲမသိ၊  ကိုယ့္ႏုိင္ငံကို ဘယ္သူေတြက ဘာေၾကာင့္ သိမ္းသြားသည္ကိုပင္ ခပ္ေမ့ေမ့။  ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းက တို႕ျမန္မာ အစည္းအရံုးရဲ႕ မူရင္းသီခ်င္းကို အေျခခံျပီး ထပ္ဆင့္ပြားထားေသာ သီခ်င္းဆိုေတာ့ တို႕ဗမာဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ိဳးအဖြဲ႕လည္းတဲ့။  သမုိင္းကို က်က္စာလို လုပ္ပစ္လိုက္ေတာ့ သမုိင္းသင္လည္း ၾကက္တူေရြးေတြ အ ကုန္ၾကျပီ။  သမုိင္းရဲ႕ ေသြး၊ ေခြ်း ေျမက်ခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြ၊ ေရွးလူေတြ ေတာ္ခဲ့ၾကတဲ့ သမိုင္းေတြ၊ အသံုးမက်ခဲ့ၾကတဲ့ အေၾကာင္းေတြ၊ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္၊ ငါတို႕အလွည့္က်ရင္ ဘယ္လို လုပ္သင့္တယ္၊ မမွားသင့္တဲ့ အမွားေတြကို ဘယ္လို သင္ခန္းစာယူၾကရမယ္ ဒါမ်ိဳးေတြက ေက်ာင္းသင္ရိုးမွာ မရွိေတာ့။  သိျပီးေရာ ဘာထူးမွာတုန္းလို႕ ဘုေတာ္လိုက္ေသးသည္။ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ ရွင္သန္ထက္ျမက္ေရးဟု ေအာ္သည္မွာ စကားလံုးခပ္ၾကီးၾကီးကို နားထဲကို ေဆာင့္ထိုးျခင္းသာျဖစ္သည္။  မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရွိဖို႕ သမိုင္းမသိလွ်င္ ဘာကို ခ်စ္ရမွန္းသိမည္မဟုတ္။  မသိေသာေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘာအမ်ိဳးဟုပင္ မသိေတာ့ျပီ။  ဘာကို လက္ညိႈးလိုက္ထိုးရမယ္မသိ…. ခက္ေတာ့လည္း ခက္သား။  ငါမွားတာေနမွာပါေလဟု ေျဖသိမ့္ၾကည့္သည္။  ထားပါေတာ့ေလ… ကဲ ၁၉၅၇ ၀န္းက်င္က ဗီဒီယိုေလးသာ ၾကည့္ၾကပါစို႕ဗ်ာ။

မိဘေမတၱာ

          မိဘတို႕ရဲ႕ ေမတၱာဟာ တုႏိႈင္းလို႕မရႏုိင္ပါဘူး။  လူေတြမေျပာနဲ႕ တရိစၦာန္ေတြေတာင္မွ သူတို႕ရဲ႕ သားသမီးေတြကို အသက္နဲ႕ လဲျပီးေတာ့ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ၾကပါတယ္။  ခ်ီလီႏုိင္ငံ Santa Rosa de Temuco ဆိုတဲ့ ျမိဳ႕ကေလးမွာမီးေလာင္မႈ႕ျဖစ္ပြားေတာ့ Amanda ဆိုတဲ့ ေခြးမၾကီးဟာ သူ႕ရဲ႕ ၁၀ ရက္သာရွိေသးတဲ့ ေခြးကေလးေတြကို မီးေလာင္တဲ့ေနရာကေန တစ္ေကာင္ခ်င္းစီ ကိုက္ခ်ီလို႕ မီးသတ္ကားဆီကို သယ္လာတဲ့ ျမင္ကြင္းေလးပါ။  ဒါေပမယ့္ စိတ္မေကာင္းစရာကေတာ့ ေခြးကေလး ၅ ေကာင္ထဲက Amparo ဆိုရဲ႕ ေခြးငယ္ကေလးကေတာ့ မီေလာင္ဒဏ္ရာေတြနဲ႕ ေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။  က်န္တဲ့ ေခြးကေလး ၅ ေကာင္ကေတာ့ က်န္းက်န္းမာမာနဲ႕ မီးေဘးက လြတ္ခဲ့ပါသတဲ့။  ထူးျခားလွတာကေတာ့ ေခြးမၾကီး Amanda ဟာ သူ႕ကေလးေတြကို ျပဳစုဖို႕လာတဲ့လူေတြကို အနားကပ္မခံပဲ ကာကြယ္ေပးေနတာပါ။  အထူးသျဖင့္ ေသဆံုးသြားတဲ့ ေခြးငယ္ေလး Amparo ကို သူနဲ႕အတူ ထားရွိျပီးေတာ့ ယူေဆာင္ခြင့္မေပးပါဘူးတဲ့။  ေၾသာ္.. မိဘ.. မိဘ.. ကြ်န္ေတာ္လည္း ဒီသတင္းေလးဖတ္မိေတာ့ လူလားေျမာက္ေအာင္ ေကြ်းေမြးလာတဲ့ မိဘေတြကို ငါဘာျဖည့္ဆည္းျပီးျပီလည္းလို႕ ျပန္ေတြးမိတယ္။

ယြိယြမ္ ပန္းျခံသို႕ တစ္ေခါက္

            မေန႕ကေတာ့ ရွန္ဟုိင္းမွာ ေလွ်ာက္သြားသည္။  သြားရင္းနဲ႕ ျမိဳ႕ေဟာင္းဘက္ကိုေရာက္သည္။  ထိုမွ ယြိယြမ္ ပန္းျခံ (Yuyang)ထဲသို႕ေရာက္သည္။  ၀င္ေၾကးက တစ္ေယာက္ကို ၃၀ ယြမ္ျဖစ္သည္။  ပန္းျခံဆိုေပမယ့္ ေရွးေခတ္တရုတ္ကားေတြထဲက အိမ္ၾကီးေတြ အတုိင္းပင္ျဖစ္သည္။  အေဆာင္ေတြ….. အေဆာင္ေတြ၊ ေရကန္ေလးေတြ၊ ေပါင္းကူးတံတားေလးေတြ၊ သစ္ပင္ေလးေတြ၊ ေက်ာက္တံုးေတြႏွင့္ ျပည့္ေနသည္။  ေလွ်ာက္သြားရင္း မ်က္စိလည္ေနသည္။

          အင္တာနက္မွာ ျပန္ရွာၾကည့္ေတာ့ ယြိယြမ္ အေၾကာင္းေလး ဖတ္မိသည္။  ၁၉၅၅ ခုႏွစ္မွာ ပန္ယြီဒန္ ဆိုတဲ့လူက သူ႕အေဖ ၀န္ၾကီး ပန္အန္ အသက္ၾကီးလာေတာ့ အနားယူဖို႕တဲ့စိတ္ကူးနဲ႕ ဖန္တီးမယ္ဆိုျပီး အၾကံရတယ္လို႕ဆိုပါတယ္။  ေနာက္ပိုင္း သားျဖစ္သူ ပန္ဟာ စီခြ်မ္ျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးအျဖစ္တာ၀န္အပ္ႏွင္းျခင္းခံရေတာ့ ဒီပန္းျခံၾကီးကို ဆက္ျပီးေတာ့ မေဆာက္ျဖစ္ျပန္ပါဘူး။  ၁၅၇၇ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၾကာမွ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။  ေနာက္ေတာ့ ပိုင္ရွင္တစ္ေယာက္ျပီးတစ္ေယာက္ေျပာင္း၊ စစ္အတြင္းကာလေတြမွာ အဂၤလိပ္ေတြ လက္ထဲေရာက္၊ ဂ်ပန္ေတြလက္ထဲေရာက္နဲ႕ ၁၉၅၆ ကေန ၁၉၆၁ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ရွန္ဟုိင္းအစုိးရက ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခဲ့ျပီးေတာ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံရဲ႕ အထင္ကရ အေဆာက္အဦးအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ 

အိပ္ၾကဦးမလား တရုတ္ႏုိင္ငံက IKEA

       IKEA ဆိုတာက ကမၻာေက်ာ္ အိမ္တြင္း ပရိေဘာဂ၊ ကုတင္စတာေတြ ေရာင္းခ်တဲ့ ကုမၸဏီၾကီးပါ။  ေစ်းကြက္ေတြခ်ဲ႕ထြင္လာေတာ့ သူလည္းပဲ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ သြားေရာက္ရင္းႏွီျမႈပ္ႏွံျပီး ဆုိင္ခန္းေတြ၊ Show Room ေတြဖြင့္တာေပါ့ေလ။  သို႕ေပမယ့္ တစ္ျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႕ မတူပဲ ကိုေရႊတရုတ္ေတြရဲ႕ အားေပးၾကမ္းပံုကေတာ့ show room မွာ မ၀ယ္ပဲနဲ႕ အဲကြန္းေအးေအး ေမြ႕ရာ အသစ္စက္စက္ေတြေပၚမွာ အိပ္ေနၾကတာပါတဲ့….  

          တစ္ခါတစ္ေလမ်ားေတာ့ မိသားစုတစ္ခုလံုး လာအိပ္ေနၾကပါသတဲ့။  အဖိုးအဖြားေတြက လူၾကီးအိပ္ေမြ႕ရာေတြေပၚမွာ အိပ္ေနခ်ိန္မွာေတာ့ ကေလးေတြကေတာ့ ကေလးအိပ္ယာေတြေပၚမွာ ဖက္လံုးေတြနဲ႕ ေဆာ့ေနတတ္ပါသတဲ့။  IKEA ကေတာ့ သူတို႕ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္သူေတြစိတ္ၾကိဳက္ သံုးၾကည့္ ၾကိဳက္မွ၀ယ္ဆိုတဲ့ မူ၀ါဒကိုအေျချပဳလို႕ Show room အၾကီးၾကီးေတြမွာ ပရိေဘာကေတြ အစံုထည့္လို႕ ၀ယ္သူစိတ္ၾကိဳက္စမ္းဖို႕ ဖန္တီးေပမယ့္ ခုလို မ၀ယ္ပဲနဲ႕ လာလာအိပ္ေနေတာ့ ခက္ေတာ့ ခက္သားကလား.. တစ္ကယ္၀ယ္မယ့္လူေတြလည္း ဒီလိုမ်ိဳး မ်ားျပားလွတဲ့ လူေတြနဲ႕ ျပည္ေနတဲ့ IKEA ရဲ႕ show room ရဲ႕ ပစၥည္းေတြကို မ၀ယ္ယူခ်င္ၾကေတာ့ဘူးလို႕လဲ အခ်ိဳ႕ အေရာင္း၀န္ထမ္းေတြက ဆိုပါတယ္။

အာကာသထဲက ေမ်ာက္

          လူသားေတြဟာ လေပၚကို ေျခခ်ႏုိင္တဲ့အခါမွာ ေအာင္ပြဲခံၾကတယ္။  ႏုိင္ငံသားေတြက ဆီးၾကိဳၾကတယ္။  ဒါေပမယ့္ လူေတြ အာကာသထဲ မေရာက္ဖူးခင္မွာ အာကာသထဲကို အရင္ေရာက္ဖူးတာဟာ ေမ်ာက္ေတြပါဆိုရင္ သင္ယံုပါ့မလား?  ဒါဟာ တစ္ကယ့္ အျဖစ္အပ်က္ပါ။  အာကာသထဲကို လူေတြ မလႊတ္တင္ခင္ ေမ်ာက္ေတြကို စမ္းသတ္ျပီး လႊတ္တင္ခဲ့ပါတယ္တဲ့။  ေမ်ာက္တင္မကပါဘူး.. အျခားေသာ တရိစၦာန္ေတြ၊ သက္ရွိ သတၱ၀ါေတြ၊ အပင္ေတြ စတဲ့ အရာေတြမ်ားစြာနဲ႕ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။  ဒါေပမယ့္ ေမ်ာက္ေတြကေတာ့ အမ်ားဆံုး စမ္းသပ္တာမို႕လို႕ အာကာသထဲက ေမ်ာက္မ်ားလို႕ ပိုစ့္နာမည္ေလးေပးလိုက္တာပါ။

ခ်စ္သက္လည္ ေရာ့ အထူးရွယ္… ဆင္ေခ်းတံုးကဒ္

            ခ်စ္သူမ်ားေန႕လို႕ ရိုမန္းတစ္ဆန္တဲ့ ေန႕ကေလးတစ္ေန႕မွာ ကိုယ္ခ်စ္ရတဲ့ ခ်စ္သူကို ဗယ္လင္တုိင္းကဒ္ကေလးေတြ ေပးခ်င္တာ ခ်စ္သူတုိင္းရဲ႕ ဆႏၵေပါ့။  အဲ့.. ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီလို ကဒ္ကေလးကို ဆင္ေခ်းတံုးနဲ႕ လုပ္ထားတဲ့ ကဒ္ကို ေပးမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုေနမလဲ?  အရင္တုန္းကေတာ့ ဆင္ေခ်းတံုး ဆပ္ျပာဆိုျပီး ေပၚဖူးတယ္။  အခု အႏၵိယႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဆင္ေခ်းတုံးကေန လက္ေဆာင္ ကဒ္ေလးေတြ ထုတ္လုပ္ေနပါျပီတဲ့။  Ijender Shekhawat ဆိုတဲ့ လူကေတာ့ လစဥ္ ဆင္ေခ်းေပါင္း တန္ ၃၀ ကို အသံုးခ်ျပီးေတာ့ အထူးရွယ္ ကဒ္ေတြ ထုတ္လုပ္ေနပါျပီတဲ့။  ဆင္ေတြဟာ ျမက္ေတြ၊ အရြက္ေတြ စားသံုးတဲ့အခါမွာ ဒီအရြက္ေတြရဲ႕ အမွ်င္ေတြဟာ ေၾကဖ်က္ျခင္းမရွိပဲ ၀င္တုန္းကလိုပဲ ထြက္ပါသတဲ့။  အဆိုပါ အမွ်င္ေတြဟာ Ijender အတြက္ေတာ့ အေရးပါလွတဲ့ ကုန္ၾကမ္းပါပဲတဲ့။

          “ဆင္ေတြ စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲက ၄၀% ဟာ ေျခဖ်က္ျခင္းႏုိင္ပါဘူးတဲ့။  ဒါေပမယ့္ ပိုမို ႏူးညံသြားျပီး ျပဳျပင္ျပီးျဖစ္သြားပါတယ္။  အဲ့ဒီေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ဆင္ေခ်းေတြကေန ျပီးေတာ့ အရမ္းကို အရည္အေသြးေကာင္းလွတဲ့ ကဒ္လွလွေလးေတြ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ပါတယ္လို႕” ဆင္ေခ်းကဒ္ တီထြင္ထုတ္လုပ္သူ Elephant Stamp ကုမၸဏီရဲ႕ ပုိင္ရွင္ Ijender ဆိုသြားပါတယ္။  အထင္ေတာ့ မေသးနဲ႕ဗ်ား ခုေတာ့ ဥေရာပက ၀ယ္ယူလိုသူေတြကပါ အ၀ယ္လိုက္ေနလို႕ လုပ္ငန္းကို တိုးခ်ဲ႕ရမယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။  အဲ.. ဒါေပမယ့္ ၀ယ္ယူသူေတြကေတာ့ ဒီကဒ္ေလးေတြရဲ႕ အနံကိုေတာ့ နည္းနည္းလန္႕ေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။  ဒါေပမယ့္ မပူပါနဲ႕တဲ့  ဒီ ဆင္ေခ်တံုး ကဒ္ကေလးေတြဟာ အျခားေသာ ဗယ္လင္တုိင္း ကဒ္ေလးေတြလိုပဲ ေမႊပ်ံတဲ့ ရနံကို ေပးစြမ္းႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါသတဲ့။  အင္း….. ကဒ္လက္ေဆာင္ရလို႕ အားရပါးရ ရႈႏုိင္တဲ့ သေဘာေပါ့ေလ။  

သြားၾကဦးမလား ကုလားအုပ္ပြဲေတာ္

          ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ဇန္န၀ါရီလ ေရာက္ျပီဆိုရင္ အႏၵိယႏုိင္ငံ ဘီကနာက လဒ္ဒီရာ ဆိုတဲ့ ရြာကေလးမွာ ႏွစ္ရက္ ႏွစ္ညတုိင္တုိင္ ကုလားအုပ္ပြဲေတာ္ က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။  ကမၻာအရပ္ရပ္က ခရီးသြားေတြကေတာ့  အဲ့ဒီအခ်ိန္ဆိုရင္ ကုလားအုပ္ပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ အဆန္းၾကယ္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ကုလားအုပ္ေတြကုိ ၾကည့္ရႈ႕ဖို႕ ေရာက္လာေလ့ ရွိပါတယ္။ 

          အဲ့ဒီအခ်ိန္ဆိုရင္ ကုလားအုပ္ေတြမွာ ဆန္းၾကယ္လွတဲ့ လက္၀တ္ရတာနာေတြ၊ ဒီဇိုင္းအဆန္းေတြနဲ႕ ျမိဳင္ျမိဳင္ဆုိင္ဆိုင္ဖြင့္ပြဲ စတင္ၾကတာေပါ့။  ကုလားအုပ္ပြဲေတာ္မွာ လူေတြ စိတ္အ၀င္စားဆံုးကေတာ့ ကုလားအုပ္ အေျပးျပိဳင္ပြဲပါ… ဒိုင္း ကနဲ ေသနတ္ေဖာက္လိုက္တာနဲ႕ ကုလားအုပ္ေတြကို စီးရင္း သူ႕ထက္ငါ အျမန္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ အေျပးျပိဳင္ၾကတာဟာ မရိုးႏုိင္တဲ့ ပြဲေတာ္ အစဥ္အလာတစ္ခုပါတဲ့။  ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ရိုးရာ ရာဂ်က္သန္ အကနဲ႕ ကုလားအုပ္ေတြ ကျပေဖ်ာ္ေျဖတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းေသးတာကေတာ့ ကုလားအုပ္ ႏို႕ညွစ္ပြဲေတာ္ပါတဲ့။  ကုလားအုပ္ေတြရဲ႕ ႏို႕ဟာ အရသာ အနည္းငယ္ ငံေပမယ့္ အဟာရျဖစ္ေစတဲ့ ဓာတ္ေတြ အမ်ားၾကီးပါ၀င္ပါသတဲ့။  တစ္ကယ္လို႕ သင္သာ ကုလားအုပ္ပြဲေတာ္ကို ေရာက္ခဲ့ရင္ ကုလားအုပ္ႏုိ႕နဲ႕ ေဖ်ာ္ထားတဲ့ လက္ဖက္ရည္ခ်ိဳခ်ိဳကိုလည္း အားပါးတရ ေသာက္သံုးႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါသတဲ့။

          ညပိုင္းမွာဆိုရင္ေတာ့ ရိုးရာ ကခုန္မႈ႕ေတြနဲ႕ ကုလားအုပ္ပြဲေတာ္ကို ဆင္ႏႊဲၾကျပန္ပါတယ္။  ဒုတိယေျမာက္ညဆိုရင္ေတာ့ မီရႈးမီးပန္းေတြ ပစ္လႊတ္ျပီး ဆင္ႏႊဲၾကတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။  ကဲ…  သဲကႏၱာရရဲ႕ သေဘၤာေတြျဖစ္တဲ့ ကုလားအုပ္ေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္ေလးေတြကို ဓာတ္ပံုေလးေတြက တစ္ဆင့္ လည္ပတ္ၾကပါစို႕လားဗ်ာ..